BỆNH NÃO MÔ CẦU: TRIỆU CHỨNG, BIẾN CHỨNG NGUY HIỂM VÀ CÁCH PHÒNG NGỪA

Bệnh não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh có thể tiến triển nhanh chóng, gây viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bệnh có khả năng lây truyền từ người sang người qua đường hô hấp, đặc biệt khi tiếp xúc gần hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của người mang vi khuẩn. Vì vậy, chủ động tìm hiểu về bệnh và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là điều cần thiết đối với mọi gia đình.

 1. Bệnh não mô cầu là gì?

Bệnh não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn có thể cư trú tại vùng mũi họng của người mang vi khuẩn mà không gây triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, vi khuẩn xâm nhập vào máu hoặc các mô xung quanh não và tủy sống, gây ra những thể bệnh nghiêm trọng.

Hai thể bệnh nguy hiểm thường gặp nhất là:

- Viêm màng não do não mô cầu: Vi khuẩn gây viêm các màng bao quanh não và tủy sống, có thể dẫn đến tổn thương thần kinh.
- Nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu: Vi khuẩn xâm nhập vào máu, có thể gây nhiễm khuẩn huyết nặng, rối loạn đông máu, sốc và suy đa cơ quan.

Ngoài ra, vi khuẩn não mô cầu còn có thể gây viêm phổi, viêm khớp và một số tình trạng nhiễm khuẩn khác.

 2. Bệnh não mô cầu lây truyền như thế nào?

Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần với người nhiễm vi khuẩn hoặc người mang vi khuẩn.

Các tình huống có thể làm tăng nguy cơ lây truyền bao gồm:

- Sống chung nhà hoặc tiếp xúc gần trong thời gian dài với người mang vi khuẩn.
- Tiếp xúc trực tiếp với nước bọt hoặc dịch tiết đường hô hấp của người nhiễm bệnh.
- Sinh hoạt tại những nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, ký túc xá và doanh trại quân đội.

Bệnh không lây lan dễ dàng như một số bệnh đường hô hấp thông thường chỉ qua việc đi ngang qua người bệnh. Tuy nhiên, khi có tiếp xúc gần, nguy cơ lây nhiễm cần được lưu ý.

3. Triệu chứng nhận biết bệnh não mô cầu

Bệnh có thể khởi phát đột ngột và tiến triển nhanh. Các triệu chứng ban đầu đôi khi giống với bệnh nhiễm trùng thông thường, khiến người bệnh dễ chủ quan.

 Triệu chứng viêm màng não do não mô cầu

- Sốt cao đột ngột.
- Đau đầu dữ dội.
- Cứng gáy.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Sợ ánh sáng.
- Lơ mơ, lú lẫn hoặc giảm ý thức.

 Triệu chứng nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu

- Sốt cao hoặc cảm giác lạnh run.
- Đau cơ, đau khớp hoặc đau toàn thân dữ dội.
- Tay chân lạnh, da tái hoặc nổi vân tím.
- Thở nhanh, mệt lả.
- Xuất hiện các chấm xuất huyết hoặc ban tím trên da, có thể không mất đi khi ấn.
- Rối loạn ý thức, biểu hiện sốc trong trường hợp nặng.

Ở trẻ nhỏ, các dấu hiệu có thể không điển hình như quấy khóc bất thường, bỏ bú, bú kém, ngủ li bì, khó đánh thức hoặc thóp phồng.

Lưu ý: Không phải người bệnh nào cũng có đầy đủ các triệu chứng kể trên. Ban xuất huyết cũng có thể chưa xuất hiện ở giai đoạn đầu.

Nếu nghi ngờ mắc bệnh não mô cầu, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngay lập tức. Không nên chờ xuất hiện ban xuất huyết hoặc chờ các triệu chứng trở nên rõ ràng mới đi khám.

 4. Bệnh não mô cầu nguy hiểm như thế nào?

Bệnh não mô cầu là một trong những bệnh nhiễm khuẩn có khả năng diễn biến rất nhanh. Người bệnh có thể chuyển từ các triệu chứng ban đầu sang tình trạng nguy kịch chỉ trong thời gian ngắn.

Các biến chứng nghiêm trọng có thể bao gồm:

- Viêm màng não và tổn thương thần kinh.
- Nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn.
- Rối loạn đông máu và hoại tử mô.
- Suy đa cơ quan.
- Tử vong.

Ngay cả khi được điều trị kịp thời, một số người sống sót vẫn có thể phải đối mặt với di chứng lâu dài như giảm thính lực hoặc điếc, tổn thương thần kinh, co giật, khó khăn trong học tập và phát triển, hoặc phải đoạn chi do tổn thương mô nghiêm trọng.

Vì vậy, việc nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo và điều trị khẩn cấp đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

 5. Những ai có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh não mô cầu. Tuy nhiên, một số nhóm có nguy cơ cao hơn, bao gồm:

- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
- Thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, đặc biệt trong môi trường sinh hoạt tập thể.
- Người sống trong khu vực đông đúc hoặc thường xuyên tiếp xúc gần với nhiều người.
- Người không có hoặc suy giảm chức năng lách.
- Người có một số tình trạng suy giảm miễn dịch.
- Người có nguy cơ phơi nhiễm nghề nghiệp với vi khuẩn não mô cầu.

Bệnh cũng có thể xuất hiện ở người khỏe mạnh, không có bệnh nền. Do đó, không nên chủ quan chỉ vì bản thân hoặc trẻ không thuộc nhóm nguy cơ cao.

 6. Cách phòng ngừa bệnh não mô cầu

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, cần kết hợp các biện pháp vệ sinh, hạn chế lây truyền và tiêm chủng phù hợp.

 Thực hiện các biện pháp vệ sinh

- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng.
- Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi.
- Không dùng chung vật dụng có thể dính dịch tiết nước bọt.
- Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng.
- Hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.

Các biện pháp này giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm nhưng không thể thay thế hoàn toàn việc tiêm chủng.

 Chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh não mô cầu

Tiêm vắc xin là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh não mô cầu.

Hiện nay, có các loại vắc xin phòng não mô cầu thuộc những nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó có vắc xin phòng các nhóm A, C, W, Y và vắc xin phòng nhóm B.

Các loại vắc xin này không nhất thiết bảo vệ chống lại tất cả các nhóm huyết thanh não mô cầu. Vì vậy, việc lựa chọn loại vắc xin và lịch tiêm cần căn cứ vào độ tuổi, tình trạng sức khỏe, nguy cơ phơi nhiễm, tiền sử tiêm chủng và hướng dẫn sử dụng của từng loại vắc xin.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được tư vấn lịch tiêm phù hợp. Người lớn, đặc biệt là người thuộc nhóm nguy cơ cao, cũng nên trao đổi với nhân viên y tế về nhu cầu tiêm phòng.

 7. Khi nào cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế?

Hãy đưa người bệnh đi cấp cứu ngay khi có các dấu hiệu nghi ngờ như:

- Sốt kèm đau đầu dữ dội hoặc cứng gáy.
- Sốt kèm ban xuất huyết hoặc ban tím bất thường.
- Lơ mơ, lú lẫn, khó đánh thức.
- Tay chân lạnh, thở nhanh hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng.
- Trẻ nhỏ sốt kèm bỏ bú, li bì hoặc quấy khóc bất thường.

Không tự ý điều trị tại nhà hoặc trì hoãn việc cấp cứu để chờ tư vấn tiêm chủng. Vắc xin có vai trò phòng bệnh, không phải là phương pháp điều trị khi bệnh đã khởi phát.

 8. FIVEVAC- MEDIVAC – Chủ động phòng ngừa bệnh não mô cầu bằng tiêm chủng

Bệnh não mô cầu có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe, đặc biệt khi bệnh không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Chủ động tìm hiểu thông tin, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và tiêm vắc xin theo khuyến cáo là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.

Hãy liên hệ FIVEVAC để được tư vấn về các loại vắc xin phòng bệnh não mô cầu, đối tượng tiêm và lịch tiêm phù hợp.

FIVEVAC – Giải pháp bảo vệ sức khỏe cho trẻ em và người lớn.

Y đức – Uy tín – Niềm tin – Trách nhiệm

 Hotline: 0986 436 783

  FV Thanh Trì: Km13 Ngọc Hồi – Thanh Trì – Hà Nội

FV Bắc Từ Liêm: C38 TTa2, KĐT Thành Phố Giao Lưu, Đường 23, Cổ Nhuế 2, Bắc Từ Liêm, Hà Nội

 MV Đa Phúc : Số 43 Phố Thá, Xuân Giang, Xã Đa Phúc, Hà Nội

 MV Sóc Sơn: Số 52, Quốc lộ 3, Xã Sóc Sơn, Hà Nội  Hà Nội

 MV Ecohome: Shophouse 07 - tòa No5 - Ecohome3 - Tân Xuân - Đông Ngạc - Bắc Từ Liêm - Hà Nội

Hotline: 0986 436 783

Zalo: 0986 436 783 - 0869 249 388 - 0867 897 166 - 0818 008 556 - 0818002256

Webiste: Fivevac.com.vn

Lưu ý: Thông tin trong bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ nhân viên y tế.