TIÊM VẮC XIN Ở NGƯỜI LỚN: CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ SỨC KHỎE BẢN THÂN, GÌN GIỮ AN TOÀN CHO GIA ĐÌNH VÀ CỘNG ĐỒNG

Tiêm chủng không chỉ là việc dành riêng cho trẻ nhỏ. Người trưởng thành, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền cũng cần được bảo vệ trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bằng vắc xin. Chủ động tiêm phòng đúng khuyến cáo chính là cách mỗi người chăm sóc sức khỏe lâu dài và thể hiện trách nhiệm với những người thân yêu.

1. Vì sao người trưởng thành vẫn cần tiêm vắc xin?

Khi nhắc đến tiêm chủng, nhiều người thường nghĩ ngay đến lịch tiêm phòng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, trên thực tế, hệ miễn dịch của người trưởng thành cũng có thể suy giảm theo tuổi tác, thay đổi theo tình trạng sức khỏe và không phải lúc nào cũng duy trì được khả năng bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh.

Không ít người cho rằng mình đã từng tiêm vắc xin khi còn nhỏ hoặc đã mắc một số bệnh truyền nhiễm nên không cần tiêm phòng thêm. Đây là quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.

Theo thời gian, lượng kháng thể bảo vệ sau tiêm chủng có thể giảm xuống. Một số loại vắc xin cần được tiêm nhắc lại theo khuyến cáo để duy trì hiệu quả bảo vệ. Bên cạnh đó, nhiều bệnh truyền nhiễm có thể gây biến chứng nghiêm trọng hơn ở người trưởng thành, đặc biệt là người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính.

Một số bệnh lý đáng chú ý có thể phòng ngừa bằng vắc xin bao gồm:

- Cúm mùa: Có thể gây viêm phổi, suy hô hấp và làm nặng thêm các bệnh lý tim mạch, hô hấp ở người có nguy cơ cao.
- Bệnh do phế cầu khuẩn: Có thể dẫn đến viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và nhiều biến chứng nguy hiểm.
- Viêm gan B: Là bệnh truyền nhiễm có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan.
- Ho gà: Không chỉ ảnh hưởng đến người mắc bệnh mà còn có nguy cơ lây truyền cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ.
- Bạch hầu, uốn ván: Là những bệnh lý nghiêm trọng, có thể gây biến chứng đe dọa tính mạng.
- Thủy đậu, sởi, quai bị, rubella: Có thể gây nhiều biến chứng ở người trưởng thành, đặc biệt trong thai kỳ.
- HPV: Là tác nhân liên quan đến ung thư cổ tử cung và một số bệnh ung thư, bệnh lý khác ở cả nam và nữ.
- Não mô cầu: Có thể gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết diễn biến nhanh, nguy hiểm.

Điều đáng mừng là nhiều bệnh truyền nhiễm trong số này đã có vắc xin phòng ngừa. Việc chủ động tiêm chủng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nghiêm trọng.

 2. Tiêm vắc xin cho người lớn mang lại những lợi ích gì?

Tiêm chủng ở người trưởng thành không chỉ có ý nghĩa phòng bệnh trước mắt mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe lâu dài.

 2.1. Chủ động phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

Người trưởng thành thường xuyên tiếp xúc với môi trường làm việc, phương tiện công cộng, trường học và nhiều không gian đông người. Đây là những điều kiện thuận lợi để các tác nhân gây bệnh lây lan.

Tiêm vắc xin giúp cơ thể hình thành miễn dịch đặc hiệu đối với những bệnh đã có vắc xin phòng ngừa, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh và nguy cơ gặp các biến chứng nặng.

 2.2. Bảo vệ những người thân yêu trong gia đình

Một người trưởng thành mắc bệnh truyền nhiễm có thể trở thành nguồn lây cho những người xung quanh.

Đặc biệt, trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu thường dễ bị tổn thương hơn khi tiếp xúc với mầm bệnh.

Việc chủ động tiêm phòng cho bản thân cũng góp phần hạn chế nguy cơ đưa mầm bệnh về nhà, bảo vệ những thành viên dễ bị tổn thương trong gia đình.

2.3. Giảm nguy cơ biến chứng và gánh nặng điều trị

Khi mắc bệnh truyền nhiễm, người trưởng thành có thể phải nghỉ làm, gián đoạn sinh hoạt, mất thời gian chăm sóc sức khỏe và phát sinh nhiều chi phí điều trị.

Đối với người cao tuổi hoặc người mắc bệnh nền như tiểu đường, tim mạch, bệnh phổi mạn tính, hậu quả của một số bệnh truyền nhiễm có thể nghiêm trọng hơn.

Tiêm chủng là biện pháp dự phòng chủ động, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế gánh nặng về sức khỏe, kinh tế cho cá nhân và gia đình.

 2.4. Duy trì sức khỏe và chất lượng cuộc sống khi tuổi tác tăng lên

Càng lớn tuổi, hệ miễn dịch càng có xu hướng suy giảm. Khả năng đáp ứng miễn dịch trước các tác nhân gây bệnh cũng có thể không còn tốt như thời trẻ.

Do đó, tiêm chủng theo độ tuổi và tình trạng sức khỏe là một trong những biện pháp quan trọng giúp người cao tuổi chủ động bảo vệ sức khỏe, duy trì khả năng sinh hoạt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

2.5. Góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Khi nhiều người được tiêm chủng đầy đủ, nguy cơ lây lan của một số bệnh truyền nhiễm có thể được hạn chế.

Tiêm phòng không chỉ là lựa chọn bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường sống an toàn hơn cho gia đình và cộng đồng.

3. Những lý do khiến người lớn thường bỏ quên việc tiêm chủng

Mặc dù vắc xin mang lại nhiều lợi ích, nhưng thực tế vẫn còn không ít người trưởng thành chưa quan tâm đúng mức đến việc tiêm phòng.

Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

Thứ nhất: Cho rằng chỉ trẻ em mới cần tiêm chủng.

Nhiều người nghĩ rằng tiêm phòng là việc cần hoàn thành trong những năm đầu đời. Tuy nhiên, miễn dịch có thể suy giảm theo thời gian và một số vắc xin cần được tiêm nhắc lại khi trưởng thành.

Thứ hai: Không nhớ lịch sử tiêm chủng trước đây.

Nhiều người không còn lưu giữ sổ tiêm hoặc không biết mình đã từng tiêm những loại vắc xin nào. Điều này khiến việc xác định nhu cầu tiêm bổ sung, tiêm nhắc lại gặp khó khăn.

Thứ ba: Chủ quan vì cơ thể vẫn khỏe mạnh.

Không có triệu chứng bệnh không đồng nghĩa với việc cơ thể đã có đầy đủ miễn dịch. Một người khỏe mạnh vẫn có thể mắc bệnh truyền nhiễm khi tiếp xúc với nguồn lây.

Thứ tư: Chỉ quan tâm đến sức khỏe của con cái mà quên bản thân.

Nhiều cha mẹ luôn chủ động đưa con đi tiêm chủng đúng lịch nhưng lại chưa từng tìm hiểu về các loại vắc xin cần thiết cho chính mình hoặc ông bà trong gia đình.

Đây là một khoảng trống trong chăm sóc sức khỏe dự phòng cần được quan tâm nhiều hơn.

4. Những đối tượng người trưởng thành cần đặc biệt chú ý đến tiêm chủng

Mỗi người có nguy cơ mắc bệnh và nhu cầu tiêm chủng khác nhau. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý:

Người từ 18 tuổi trở lên:

Cần rà soát lịch sử tiêm chủng, tình trạng miễn dịch và các loại vắc xin đã tiêm để xác định nhu cầu tiêm bổ sung hoặc nhắc lại.

Phụ nữ có kế hoạch mang thai:

Nên chủ động kiểm tra tình trạng miễn dịch và hoàn thành các loại vắc xin cần thiết trước khi mang thai theo tư vấn chuyên môn. Một số vắc xin sống giảm độc lực cần được tiêm trước thai kỳ và tuân thủ khoảng thời gian chờ phù hợp.

Người cao tuổi:

Hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác khiến nguy cơ mắc bệnh và biến chứng có thể tăng lên. Tiêm phòng cúm, phế cầu và các vắc xin phù hợp khác có ý nghĩa quan trọng đối với nhóm đối tượng này.

Người mắc bệnh mạn tính:

Người mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, bệnh thận hoặc các tình trạng suy giảm miễn dịch có thể đối mặt với nguy cơ biến chứng cao hơn khi mắc bệnh truyền nhiễm.

Người thường xuyên tiếp xúc với môi trường đông người:

Nhân viên y tế, giáo viên, người làm việc tại khu công nghiệp, trường học, cơ sở chăm sóc sức khỏe và những người thường xuyên di chuyển cần quan tâm đến việc tiêm phòng theo nguy cơ phơi nhiễm.

 5. Người trưởng thành cần tiêm những loại vắc xin nào?

Không có một lịch tiêm chủng duy nhất áp dụng cho tất cả người trưởng thành. Danh mục vắc xin cần thiết phụ thuộc vào độ tuổi, tiền sử tiêm chủng, tình trạng miễn dịch, bệnh lý nền, nghề nghiệp, môi trường sinh sống và kế hoạch mang thai.

Dưới đây là những nhóm vắc xin người lớn nên tìm hiểu và được tư vấn khi đi tiêm chủng.

5.1. Vắc xin cúm mùa

Virus cúm liên tục biến đổi và lưu hành theo mùa. Người trưởng thành có thể mắc cúm nhiều lần trong đời, đặc biệt khi tiếp xúc với nguồn lây tại nơi làm việc và nơi công cộng.

Ở một số đối tượng, cúm có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm trầm trọng thêm bệnh lý nền.

Tiêm vắc xin cúm định kỳ hằng năm là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh cúm mùa.

 5.2. Vắc xin phế cầu

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết.

Người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và người suy giảm miễn dịch là những đối tượng cần đặc biệt quan tâm đến vắc xin phòng phế cầu.

Lịch tiêm và loại vắc xin phù hợp cần được lựa chọn dựa trên độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và các yếu tố nguy cơ.

 5.3. Vắc xin viêm gan A và viêm gan B

Viêm gan A và viêm gan B là hai bệnh truyền nhiễm có con đường lây truyền khác nhau.

- Viêm gan A chủ yếu lây qua đường tiêu hóa, thông qua thực phẩm và nguồn nước bị nhiễm virus.
- Viêm gan B lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con.

Viêm gan B đặc biệt đáng lưu ý vì bệnh có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan và ung thư gan.

Người trưởng thành chưa có miễn dịch nên được tư vấn tiêm phòng phù hợp. Với viêm gan B, xét nghiệm đánh giá tình trạng nhiễm và miễn dịch có thể được cân nhắc trước khi tiêm.

 5.4. Vắc xin HPV

HPV là nhóm virus có khả năng lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc tình dục. Một số chủng HPV nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng và một số bệnh ung thư khác.

Vắc xin HPV giúp phòng ngừa các bệnh lý do những chủng virus có trong vắc xin gây ra.

Không chỉ phụ nữ, nam giới cũng có thể được hưởng lợi từ việc tiêm phòng HPV.

Độ tuổi, số mũi tiêm và lịch tiêm phụ thuộc vào loại vắc xin, tuổi bắt đầu tiêm và hướng dẫn sử dụng được phê duyệt.

5.5. Vắc xin bạch hầu - ho gà - uốn ván

Bạch hầu, ho gà và uốn ván đều là những bệnh truyền nhiễm có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Miễn dịch sau tiêm chủng hoặc sau khi mắc bệnh ho gà có thể suy giảm theo thời gian. Vì vậy, người trưởng thành cần được rà soát lịch sử tiêm chủng và tư vấn tiêm nhắc lại khi phù hợp.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai cần được tư vấn tiêm vắc xin chứa thành phần ho gà trong mỗi thai kỳ theo khuyến cáo để góp phần bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời.

 5.6. Vắc xin sởi - quai bị - rubella

Sởi, quai bị và rubella là những bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, có thể ảnh hưởng đến cả trẻ em và người trưởng thành.

Trong đó, rubella đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai vì có thể gây dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi.

Người trưởng thành chưa có miễn dịch hoặc chưa tiêm đủ liều cần được tư vấn tiêm bổ sung phù hợp. Vắc xin sởi - quai bị - rubella là vắc xin sống giảm độc lực nên không sử dụng trong thai kỳ.

 5.7. Vắc xin thủy đậu

Thủy đậu thường được biết đến là bệnh lành tính ở trẻ em, nhưng ở người trưởng thành, bệnh có thể diễn biến nặng và gây ra các biến chứng như viêm phổi, viêm não.

Người chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa có bằng chứng miễn dịch nên được tư vấn tiêm phòng.

Phụ nữ có kế hoạch mang thai cần hoàn thành tiêm chủng trước khi mang thai theo thời gian khuyến cáo.

 5.8. Vắc xin não mô cầu

Não mô cầu là vi khuẩn có thể gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Bệnh có khả năng diễn biến nhanh, gây biến chứng nghiêm trọng và đe dọa tính mạng.

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần được quan tâm tiêm phòng, bao gồm người có tình trạng suy giảm miễn dịch, người sống trong môi trường tập thể và người có nguy cơ phơi nhiễm.

Hiện có các loại vắc xin phòng những nhóm huyết thanh não mô cầu khác nhau. Việc lựa chọn cần căn cứ vào độ tuổi, yếu tố nguy cơ và tình hình dịch tễ.

 5.9. Vắc xin zona thần kinh

Zona thần kinh là bệnh do virus Varicella Zoster tái hoạt động, thường gặp ở người lớn tuổi và người có hệ miễn dịch suy giảm.

Bệnh có thể gây đau rát, nổi mụn nước và để lại tình trạng đau dây thần kinh kéo dài sau khi tổn thương da đã lành.

Vắc xin zona giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan ở những đối tượng được chỉ định.

 5.10. Các vắc xin khác theo độ tuổi và nguy cơ

Ngoài những vắc xin kể trên, người trưởng thành có thể cần được tư vấn thêm các loại vắc xin khác như:

- Vắc xin viêm gan A.
- Vắc xin dại.
- Vắc xin thương hàn.
- Vắc xin viêm não Nhật Bản.
- Vắc xin sốt xuất huyết.
- Các vắc xin phòng bệnh khác theo yếu tố dịch tễ, nghề nghiệp và nhu cầu di chuyển.

Không phải tất cả mọi người đều cần tiêm toàn bộ các loại vắc xin này. Việc chỉ định cần dựa trên đánh giá chuyên môn và hướng dẫn sử dụng của từng vắc xin.

6. Người trưởng thành cần lưu ý gì trước khi tiêm vắc xin?

Để quá trình tiêm chủng diễn ra an toàn và đạt hiệu quả tốt, người trưởng thành nên lưu ý:

Trước khi tiêm:

- Cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng và các bệnh đang mắc.
- Thông báo cho nhân viên y tế về các loại thuốc đang sử dụng và tình trạng mang thai hoặc dự định mang thai.
- Mang theo sổ tiêm chủng hoặc giấy tờ liên quan nếu có.
- Trao đổi với nhân viên y tế về những loại vắc xin đã tiêm trước đây.

Trong quá trình tiêm:

- Thực hiện khám sàng lọc trước tiêm theo quy định.
- Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Thông báo ngay nếu xuất hiện biểu hiện bất thường trong quá trình tiêm chủng.

Sau khi tiêm:

- Ở lại cơ sở tiêm chủng theo dõi tối thiểu 30 phút.
- Tiếp tục theo dõi sức khỏe tại nhà theo hướng dẫn.
- Thông báo cho cơ sở y tế nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường.
- Lưu giữ thông tin tiêm chủng và thực hiện các mũi tiếp theo đúng lịch.

7. FIVEVAC – Đồng hành cùng người trưởng thành trên hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động

Tại FIVEVAC, chúng tôi tin rằng chăm sóc sức khỏe không chỉ bắt đầu khi cơ thể xuất hiện bệnh lý mà cần được thực hiện từ những hành động phòng ngừa chủ động mỗi ngày.

Tiêm chủng cho người trưởng thành là một trong những giải pháp quan trọng giúp mỗi cá nhân bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm và góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh hơn.

Với định hướng hoạt động dựa trên những giá trị Y đức – Uy tín – Niềm tin – Trách nhiệm, FIVEVAC hướng đến việc mang lại trải nghiệm tiêm chủng an toàn, chuyên nghiệp và tận tâm cho mọi khách hàng.

Khi đến với FIVEVAC, khách hàng được:
- Tư vấn các loại vắc xin phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
- Hỗ trợ rà soát lịch sử tiêm chủng và xây dựng kế hoạch tiêm phòng.
- Thực hiện khám sàng lọc trước tiêm theo quy định.
- Theo dõi và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe sau tiêm.
- Cung cấp thông tin về lịch tiêm tiếp theo để không bỏ lỡ các mũi quan trọng.

Đừng đợi đến khi mắc bệnh mới nghĩ đến việc phòng ngừa. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của mình ngay hôm nay!

FIVEVAC – Giải pháp bảo vệ sức khỏe cho trẻ em và người lớn.

Liên hệ FIVEVAC để được tư vấn lịch tiêm chủng phù hợp cho bạn và gia đình. 

ĐẶT LỊCH TIÊM CHỦNG TẠI ĐÂY  

FV Thanh Trì: Km13 Ngọc Hồi – Thanh Trì – Hà Nội

FV Bắc Từ Liêm: C38 TTa2, KĐT Thành Phố Giao Lưu, Đường 23, Cổ Nhuế 2, Bắc Từ Liêm, Hà Nội

 MV Đa Phúc : Số 43 Phố Thá, Xuân Giang, Xã Đa Phúc, Hà Nội

 MV Sóc Sơn: Số 52, Quốc lộ 3, Xã Sóc Sơn, Hà Nội  Hà Nội

 MV Ecohome: Shophouse 07 - tòa No5 - Ecohome3 - Tân Xuân - Đông Ngạc - Bắc Từ Liêm - Hà Nội

Hotline: 0986 436 783

Zalo: 0986 436 783 - 0869 249 388 - 0867 897 166 - 0818 008 556 - 0818002256